Η Αποκάλυψη του Πέτρου κατά τον Δημήτρη Κυρτάτα

Στο κάτωθι απόσπασμα[1], ο Δημήτρης Ι. Κυρτάτας, καθηγητής της αρχαίας ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, σχολιάζει ακροθιγώς το ύφος της απόκρυφης Αποκάλυψης του Πέτρου και τη διαφορά της με την προγενέστερη Αποκάλυψη του Ιωάννη. Η Αποκάλυψη του Πέτρου γράφτηκε κάπου στα 135-150[2] και ίσως στην Αλεξάνδρεια[3]. Αν και δεν κατατάσσεται στα γνωστικά έργα[4], εντούτοις «εξαρτάται απόλυτα από λαϊκές αποκαλυπτικές αντιλήψεις, που κυκλοφορούσαν στον ιουδαϊκό χώρο, καθώς και από τα θρησκευτικά ρεύματα της εποχής (ορφισμός, πυθαγόρεια μυστήρια, ανατολικές θρησκευτικές δοξασίες). Έτσι έχουμε τον τρόπο, με τον οποίο θύραθεν και λαϊκές αντιλήψεις περί ουρανού και κολάσεως προσπαθούσαν να εισέλθουν στην Εκκλησία», σχολιάζει ο Στυλιανός Παπαδόπουλος[5].

«Δεν χρειάζεται να γράψω πολλά για την Αποκάλυψη του Πέτρου. Οι εικόνες της κόλασης που μας δίνει πέρασαν στη βυζαντινή παράδοση και έφτασαν μέχρι τη Θεία κωμωδία του Δάντη. Σε κάποιο βαθμό τις γνωρίζουμε όλοι, χωρίς να έχουμε πιάσει ποτέ στα χέρια μας το απόκρυφο αυτό βιβλίο. Οι βλάσφημοι κρέμονται από τις γλώσσες τους. Οι γυναίκες που βάφουν τα μαλλιά τους με σκοπό την ακολασία κρέμονται από τους λαιμούς και τα μαλλιά τους. Οι άνδρες που πλαγιάζουν μαζί τους κρέμονται από τα πόδια. Οι φονιάδες και οι συνεργοί τους ρίχνονται μέσα στη φωτιά, όπου τους βασανίζουν θηρία χωρίς σταματημό. Όσοι συκοφάντησαν τους μάρτυρες στέκονται με κομμένα χείλια, καθώς η φωτιά που μπαίνει από το στόμα τους φθάνει στα εντόσθιά τους. Δαγκώνοντας τις γλώσσες τους και τυλιγμένοι μέσα σε αιώνια φωτιά εμφανίζονται οι δούλοι που δεν ήταν υπάκουοι στους δεσπότες τους. Η καταγραφή αυτή δεν έχει τελειωμό.

»Αν οι απολαβές της Αποκάλυψης του Ιωάννη είχαν φανεί σε ορισμένους πολύ υλικές μπορούμε να φανταστούμε πόσο θα έπρεπε να τους ενοχλήσουν τα βασανιστήρια της Αποκάλυψης του Πέτρου. Είναι εντυπωσιακό ωστόσο ότι κανείς δεν αντέδρασε σε αυτά ούτε με ένα υπαινιγμό. Οπαδοί και αντίπαλοι της Αποκάλυψης του Πέτρου ήταν σύμφωνοι ότι οι περιγραφές της ταίριαζαν απολύτως στην κόλαση. Αυτή η κόλαση, σε γενικές γραμμές, κληροδοτήθηκε και σε μας μέχρι σήμερα.

»Η Αποκάλυψη του Πέτρου αποτελούσε, με τον τρόπο της, μια από τις πολλές απαντήσεις που δόθηκαν στην Αποκάλυψη του Ιωάννη. Ασχολείται και αυτή με τα έσχατα και επιχειρεί να διαφωτίσει τους πιστούς σχετικά με τις απολαβές των δικαίων και τις τιμωρίες του αδίκων. Ανάμεσα στις δυο αποκαλύψεις υπάρχει ωστόσο μια πολύ μεγάλη διαφορά. Η Αποκάλυψη του Ιωάννη οδηγεί τον πιστό μέσα από τρομερές καταστροφές και θανάτους σε μια ασφαλή και μοναδική κατάληξη: έναν παράδεισο πλημμυρισμένο στο φως, με διαρκή θεϊκή παρουσία. Η Αποκάλυψη του Πέτρου δεν περιγράφει μια ιστορική διαδρομή. Βλέπει τον κόσμο μετά την οριστική κρίση, μοιρασμένο τελεσίδικα στην κόλαση και τον παράδεισο. Πληροφορεί αναλυτικά τους αναγνώστες της για τα αιώνια βασανιστήρια των αμαρτωλών, κατά τα έργα τους. Με πολύ μεγάλη συντομία και πολύ μικρότερη φαντασία αναφέρεται στις απολαβές των δικαίων.

»Η Αποκάλυψη του Πέτρου είχε μεγάλη απήχηση. Οι ιδέες της διαδόθηκαν γρήγορα».

Υποσημειώσεις και βιβλιογραφικές αναφορές

1. Ιερείς και προφήτες: Η παραγωγή και η διαχείριση του δόγματος στον πρώιμο χριστιανισμό, Ινστιτούτο του Βιβλίου – Α. Καρδαμίτσα, 2000, σελ. 103-4.

2. Andrew Louth κ.ά., The Cambridge History of Early Christian Literature, Cambridge University Press, 2008, σελ. xxii.

3. http://www.earlychristianwritings.com/apocalypsepeter.html

4. Δεν πρέπει να συγχέεται με το ομώνυμο έργο που βρέθηκε στη γνωστική βιβλιοθήκη του Ναγκ Χαμαντί.

5. Πατρολογία, Αθήνα 2000, τόμ.  1, σελ. 220.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s